Context
Een korte geschiedenis van web-analytics — en waarom het tijd was om opnieuw te beginnen.
Dertig jaar bezoekersmeting in negen mijlpalen. Pioniers, advertentiemonopolie, AVG-aardbeving, boetegolven, opkomst van AI — en de plek die nog open lag.
-
1993
De eerste bezoekersteller
Webhits, daarna Analog (1995), bedenken het lezen van Apache-logbestanden. Webanalyse ontstaat aan de serverkant: een cijfer, een pagina, geen JavaScript. Privacy is impliciet — er valt simpelweg niemand te volgen.
-
2005
Google koopt Urchin en bedenkt gratis analytics
Google Analytics wordt gelanceerd. Gratis, krachtig, overal getagd. De impliciete deal: u meet uw site, uw data reist naar Californische servers. Voor een miljard sites werd dat vijftien jaar lang de standaard.
-
2016–2018
De AVG herschrijft de spelregels
Aangenomen in 2016, van kracht op 25 mei 2018: de AVG verplicht toestemming, minimalisatie, recht op vergetelheid en — vooral — dat data binnen de EU blijft of in een als adequaat erkend land. Cookiebanners overspoelen het web.
-
2018–2019
Een nieuwe golf privacy-first analytics
De AVG opent een markt: Fathom Analytics (2018, Canada / Verenigd Koninkrijk), Simple Analytics (oktober 2018, Nederland) en Plausible Analytics (april 2019, Estland, open source) beantwoorden dezelfde vraag: kun je een publiek meten zonder cookies, zonder cross-site ID, zonder data door te verkopen? Eerste generatie concrete antwoorden.
-
2020
Schrems II-arrest: de aardbeving
Op 16 juli 2020 wijst het Hof van Justitie van de Europese Unie arrest C-311/18 (Schrems II) en verklaart het Privacy Shield ongeldig. De praktische boodschap is helder: internationale datatransfers moeten worden gedocumenteerd, contractueel geregeld en per geval gecontroleerd. De opvolger, het Data Privacy Framework (juli 2023), blijft nauwlettend gevolgd.
-
2022
Google Analytics in Europa illegaal verklaard
Oostenrijk opent het vuur in januari 2022 (DSB). De CNIL volgt op 10 februari. Daarna Italië (Garante), Denemarken, Noorwegen, Finland, Nederland. Gemeenschappelijk oordeel: GA stelt Europese bezoekers bloot aan Amerikaanse surveillance. Publieke sites moeten met spoed migreren.
-
2023
Recordjaar voor AVG-boetes
Meta krijgt in mei 1,2 miljard euro voor illegale EU → VS-overdrachten (Ierse DPC). TikTok 345 miljoen voor data van minderjarigen. Criteo 40 miljoen voor advertentietargeting zonder toestemming (CNIL). Totaal sinds inwerkingtreding van de AVG: meer dan 4 miljard euro.
-
2024 → 2025
ChatGPT, Claude, Gemini: een nieuw publiek
AI-assistenten worden een volwaardige verkeersbron: ze citeren pagina's, sturen crawl-bots en brengen bezoekers vanuit hun chatvenster. Klassieke analytics tellen ze als mensen, of negeren ze als ruis. Marketeers tasten in het duister.
-
2026
Snorklee — analytics voor het AI-tijdperk
Snorklee neemt de lege plek in: eenvoudige analytics zonder cookies, gehost in Parijs, goedkoper dan de gangbare referenties — plus een eerlijke AI-pagina die gedeclareerde AI-robots telt en de bezoekers die AI-assistenten sturen, als minimum. Zonder persoonsgegevens, mensen en robots apart geteld.